Η ΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΤΗΝ ΥΛΗ. Σημαντικές Κατηγορίες Χημικών Ουσιών: 1ο μέρος: Σύνθετες (σύμπλοκες) ενώσεις ή ενώσεις συντονισμού με κεντρικά ιόντα, μέταλλα μεταπτώσεως, σπάνιες γαίες, ακτινίδες και τα αμέταλλα. Γενικά: συνδέτες. γεωμετρία, ισομέρια.

Η ΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΤΗΝ ΥΛΗ. Σημαντικές Κατηγορίες Χημικών Ουσιών:  1ο μέρος:  Σύνθετες (σύμπλοκες) ενώσεις ή ενώσεις συντονισμού με κεντρικά ιόντα, μέταλλα μεταπτώσεως, σπάνιες γαίες, ακτινίδες και τα αμέταλλα. Γενικά: συνδέτες. γεωμετρία, ισομέρια.

Δήμητρα Σπανού χημικός, καθηγήτρια Δ/θμιας Εκπ/σης με οργανική θέση στο 1ο Γυμνάσιο Δάφνης

 

 

 

 ΓΕΝΙΚΑ

ΣΥΝΘΕΤΕΣ Ή ΣΥΜΠΛΟΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ

Είναι οι σταθερές  πολύπλοκες ενώσεις που   μπορεί να υπάρχουν σε διαλύματα, σε τήγματα, σε κρυσταλλικές και σε αέριες καταστάσεις και

προκύπτουν όταν σε ένα άτομο ή ιόν συνήθως μεταλλικό (κεντρικό ή πυρηνικό άτομο ) έχει κενά στην διαμόρφωση ηλεκτρονίων και έτσι  προσφέρονται ηλεκτρόνια από ένα ή περισσότρα άτομα, ιόντα ή ουδετερα μόρια (συνδέτες)

Η θέση του κεντρικού ιόντος (συνήθως μετάλλου) στον περιοδικό πίνακα καθορίζει πόσο έντονη είναι η τάση για τον σχηματισμό συμπλόκου καθώς και την σταθερότητα του συμπλόκου.

Ένας συμπλοποιητικός παράγοντας (που συνήθως πρόκειται για το κεντρικό ιόν ) είναι συνήθως άτομα που σχηματίζονται από  μέταλλο αλλά μπορεί να είναι επίσης και ένα άτομο οξυγόνου, αζώτου ή θείου που κατατάσσονται στα αμέταλλα. Έχει φορτίο  συνήθως θετικό αλλά  μπορεί να είναι και ουδέτερο ή αρνητικό

 Συνοπτικά, τα κεντρικά ιόντα αποτελούν μέταλλα μεταπτώσεως d που βρίσκονται μεταξύ ΙΙΑ και ΙΙΙΑ, οι σπάνιες γαίες που περιλαμβάνουν στοιχεία σκάνδιο και Ύπτιο από την ΙΙΒ και τις λανθανιδες (f μεταπτώσεως) καθώς και τις ακτινίδες (f μεταπτώσεως) καθώς και τα αμέταλλα Βόριο, Φωσφόρο, Θείο, Άζωτο Πυρίτιο

Τα στοιχία του τομέα d του πριοδικού πίνακα που είναι επίσης μέταλλα είναι ιδιαίτερα καλοί αποδέκτες καθώς έχουν συχνά 

ελεύθερο ζεύγος ηλεκτρονίων.

Λόγω του ότι τα μέταλλα μεταπτώσεως έχουν μεταβλητό σθένος και μπορούν να σχηματίσουν ενώσεις σε διαφορετικές καταστάσεις οξείδωσης κι έτσι να σχηματίσουν μια ποικιλία τέτοιων ενώσεων 

 

Οι υποκαταστάτες είναι ανιόντα ή μόρια που Βασίζονται σε μη μέταλλα  και ως εκ τούτου ορ

γανικά μόρια μπορούν επίσης να είναι συνδέτες (οργανομεταλλικές ενώσεις) , αρκεί να περιέχουν ένα πολικό υπόλειμμα με άτομο αζώτου, οξυγόνου ή θείου

Τα κρυσταλλικά υδατοσύμπλοκα ονομάζονται κρυσταλλικά ένυδρα ενώ τα σύμπλοκα αμμωνίας αμμωνιώδη,

Ο σχημτισμός συμπλόκων με συνδέτες μπορεί να επιρρεάσει τις φυσικές και χημικές ιδιότητες του μετάλλου όπως το χρώμα, τις μαγνητικές ιδιότητες, τις καταλυτικές του ικανότητες

Ο αριθμός συνδετών γύρω από το κεντρικό ιόν λέγεται αριθμός συντονισμού, εξαρτάται από το μέγεθος του κεντρικού ιόντος και την χημική φύση και σχέση του κεντρικού ιόντος και των συνδετών και μπορεί να πάρει τιμές από 1 έως 12 όμως οι συνηθέστερες είναι το 4  και 6. 

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

 

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΤΑΠΤΏΣΕΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ 

Τα  μέταλλα μετάπτωσης που είναι  συχότερα τα κεντρικα ιόντα συνθετων ενώσεων,   διαθέτουν ηλεκτρόνια  υποστοιβάδα εσωτερικής στοιβάδας και γι αυτόν τον λόγο  σχηματίζουν σύνθετες ενώσεις που περιέχουν ένα ή περισσότερα ιόντα μετάπτωσης και περιβάλλονται από προσδέτες που είναι άτομα ή ομάδες ατόμων που μπορούν να σχηματίζουν δεσμούς  με το μέταλλο μέσω των ηλεκτρονίων τους.

  

  

 

 Τα κεντρικά ιόντα αποτελούν μέταλλα μεταπτώσεως d που βρίσκονται μεταξύ ΙΙΑ και ΙΙΙΑ, οι σπάνιες γαίες που περιλαμβάνουν στοιχεία σκάνδιο και Ύπτιο από την ΙΙΒ και τις λανθανιδες (f μεταπτώσεως) καθώς και τις ακτινίδες (f μεταπτώσεως) καθώς και τα αμέταλλα Βόριο, Φωσφόρο, Θείο, Άζωτο Πυρίτιο

Τα μέταλλα μεταπτώσεως, σαν κεντρικά ιόντα, διαθέτουν ηλεκτρόνια σε περισσότερες από μια ηλεκτρονικές στοιβάδες εφόσον ηλεκτρόνια σθένους εισέρχονται σε προηγούμενη υποστοιβάδα και σχηματίζουν ένα ατελές d υπόστρωμα. Αυτό έχει συνέπεια να παίρνουν πολλούς αριθμούς οξείδωσης και λόγω αυτού,

  έχουν την ικανότητα να σχηματίζουν σύμπλοκες ενώσεις με διαφορετικούς συνδέτες. Έτσι,

σχηματίζουν σύμπλοκα με ανιόντα, προσδέτες και άλλες ενώσεις

 εμφανίζουν σημαντικές καταλυτικές ιδιότητες

συμμετέχουν σε οξειδοαναγωγικές διεργασίες

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 

Η ΧΗΜΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

Ο τρόπος που συνδέονται οι συνδέτες (ιόντα ή μόρια)γύρω από το κεντρικο  μέταλλο- ιόν μετάπτωσης για δημιουργία πολύπλοκων ενώσεων, είναι οι δομές συντονισμού από την αλληλεπίδραση απλών μορίων. 

Το κεντρικό ιόν μπορεί να αποτελεί ανιόν ή κατιόν

Οι συνδέτες μπορεί να είναι όξινα μονοατομικά ή πολυατομικά ανιόντα, (F-, Cl-,Br,  I-,  CN-, NO-2, SO4-2, PO4-3, κ.λ.π.) ουδέτερα οργανικά και ανόργανα μόρια (O, N, P, S, Se, C)  Ουδέτερα μόρια μπορεί να είναι το νερό, η αμμωνία, αλκοόλη, αλκοολικά άλατα, αιθέρες κ.α. 

Η εσωτερική και η εξωτερική σφαίρα μιας σύνθετης ένωσης

Σύμφωνα με την θεωρία του Ελβετου  χημικού Alferd Verner σε μια σύνθετη ένωση διακρίνουμε δύο συμπλεκτικούς παράγοντες την εσωτερική σφαίρα του συμπλόκου που αποτελείται από το κεντρικό ιόν και τους συμπλέκτες  και την εξωτερική σφαίρα από τα υπόλοιπα ιόντα που δεν βρίσκονται στην εσωτερική σφαίρα και είναι πιο μακρυά από το κεντρικό ιόν

Η εσωτερική σφαίρα της συνθετης ένωσης

Είναι το κεντρικό ιόν και συνδέτες που συνδέονται  με δυνάμεις ηλεκτρικής φύσης αλλά και με δεσμούς δότη- δέκτη όπως στον δεσμό μοναχιών ζευγών ηλεκτρονίων .

Thumb image Σε πολλές σύνθετες υπάρχουν συνδέσεις τόσο ηλεκτρικής φύσης όσο και δεσμοί δότη- δέκτη όπως στο εσωτερικό σύμπλοκο  διχλωροτετραμικοπλατίνα [Pt(NH3)4Cl2]-2

Η εσωτερική σφαίρα  μπορεί να αποτελεί ανιοντικό σύμπλοκο όπως [Fe(CN)6]-4 στο  ή καντιοντικό σύμπλοκο   [Cu(NH3)4]+2  ή ουδέτeρο σύμπλοκο  όπως [Ni(CO)4] 

Ανάλογα με τους συνδέτες υπάρχουν πολλές κατηγορίες συμπλόκων όπως:

με  σχηματισμό  ανιοντικού σύμπλοκου όταν  

α.  οι συνδετες είναι ανιόντα  όπως 

Στα Μεταλλοκυανιούχα (συνδετης ανιον κυανίου) 

Αν το κεντρικό ιόν είναι κατιόν (οξύ κατα Lewis)  π.χ.. Fe+2

με ηλεκτρονική διαμόρφωση [ Ar ] 3d6 4s2,   

ο υποκαταστάτης πρέπει να μπορεί να προσφέρει ζεύγος ηλεκτρονίων όπως ιόν 

 κυανύδιου

Στον σιδηροκυανυούχο σίδηρο  για παράδειγμα, οι προσδέτες π.χ. CN- , δεσμεύονται με το κεντρικό  iόν π.χ. Fe+2 και μαζί αποτελούν την εσωτερική σφαίρα του συγκροτήματος. [Fe(CN)6]-4 

Ο αριθμός των μορίων ή ιόντων που συνδέονται άμεσα με το κεντρικό ιόν είναι ο αριθμός συντονισμού του. Για το σιδηροκυανυούχο ιόν είναι το 6, για το καρβονύλιο του σιδήρου είναι 5, για τον εναμμώνιο χαλκό είναι 4 κ.λ.π.

Στην συνέχεια η εσωτερική σφαίρα προσλαμβάνει εξωτερικά ένα  κατιόν(Κ+)    Κ4[Fe(CN)6

 Σχηματίζονται κατιονικά σύμπλοκα όταν

β. οι συνδετες είναι μόρια,  όπως 

Στα υδατοσύμπλοκα στα οποία το νερό δρα σαν συνδέτης

 Κατά την διάρκεια της ενυδάτωσης ιοντων, σχηματίζεται γύρω από αυτά ένα κέλυφος από μόρια νερού συνήθως 4 -6. (πρώτη σφαίρα). Είναι δυνατόν να σχηματιστει και δεύτερο κέλυφος γύρω από το πρώτο κυρίως σε μικρότερα ιοντα. (ένυδρα σύμπλοκα)

Στον  πενταένυδρος θειϊκός χαλκός, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τους δύο τρόπους. Έχει μορφή μεγάλων λαμπρών κυανών κρυστάλλων

 Τα τεσσερα μόρια νερού συνδέονται με το άτομο του χαλκού ενώ το 5ο με το θειϊκό ανιόν.

 Cu(H20)4]SO4. H2O

Άλλη ένυδρη ουσία είναι ο ένυδρος θειϊκός σίδηρος που εμφανίζεται σε διάφορες μορφές ενυδάτωσης και κρυσταλλώνεται σε υδατικά διαλύματα που πολλά βρίσκονται στη φυση,  με  1, 4, 5,6, 7 μόρια νερού    (FeSO4.7Η20)  και το ένυδρο άλας αυτό  και έχει ένα απαλό πράσινο χρώμα που οφείλεται σε οξείδωση του σιδήρου σε τρισθενή. Με την θέρμανση μόρια νερού χάνονται σταδιακά από τον κρύσταλλο από 60ο έως 300ο που χάνεται το ένυδρο. Στον ξηρό αέρα το κρυσταλλικό νερό χάνεται ευκολότερα από τους 70ο με αποτέλεσμα το μονουδρικό που διασπάται στη συνέχεια σε οξείδιο

 

Στα μεταλλοκαρβονυλια (συνδετες μονοξείδιο του άνθρακα). Σχηματίζονται κατιονικα συμπλοκα

Άλλες περιπτώσεις  μέταλλων μετάπτωσης που σχηματίζουν  σύμπλοκα είναι τα μεταλλικά καρβονύλα και  οι καρβονυλικές ενώσεις  που ο συνδέτης είναι το μονοξείδιο του άνθρακα. Πολλά μεταλλικά καρβονύλια είναι πτητικά και τοξικά και αυτό οφείλεται στην ικανότητα των καρβονυλίων να σχημστίζουν καρβοξυαιμοσφαιρίνη. 

Το πρώτο μεταλλοκαρβονύλιο που  συντέθηκε από τον  Paul Schutttzenberqer to 1868 ήταν το  δικαρβονυλοδιχλωροπλατίνα Pt(CO)2Cl2

Το 1890 ανακαλύφθηκε από τον Mond, το τετρακαρβονύλιο του Νικελίου Ni(CO)4 ,την επόμενη χρονιά το πεντακαρβονύλιο του σιδήρου και μετά χημικοί που ακολουθούσαν την προσπάθεια συνέθεσαν καρβονύλια του κοβάλτιου, μολυβδαίνιου, ρουθήνιου

 Τα εσωτερικά σύμπλοκα των μεταλλοκαρβονυλίων προσλαμβάνουν εξωτερικά 

 ή  ανιόν(SO4-2)  [Cu(NH3)4]SO4 'η Χ (αλογονίδια) ή υδρογόνο σε αρνητική θέση και  προκύπτουν οι σύνθετες ενώσεις καρβονυλικά υδρίδια Η2[Fe(CO)4] ή αλογονίδια X2[Fe(CO)4]

γ. τα ουδέτερα σύμπλοκα ή μη ηλεκτρολυτικά σύμπλοκα

Ακόμα υπάρχουν ενώσεις που αποτελούνται από ένα   κεντρικό ιόν και τους συνδέτες και το φορτίο των συνδετών αντισταθμίζει το φορτίο του συμπλεκτικού παράγονταόπως  το τετρακανικέλιο [Ni(CO)4] 

τα καρβονύλια των μετάλλων Ti(CO)7 , Cr(CO)6 , Fe(CO)5 ,η διχλωροδιαμινοπλατίνα 

 

ΣΤΕΡΕΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

 Είδαμε ότι, σε μια σύνθετη ένωση διακρίνουμε δύο συμπλεκτικούς παράγοντες την εσωτερική σφαίρα του συμπλόκου που αποτελείται από το κεντρικό ιόν και τους συμπλέκτες  και την εξωτερική σφαίρα από τα υπόλοιπα ιόντα που δεν βρίσκονται στην εσωτερική σφαίρα και είναι πιο μακρυά από το κεντρικό ιόν

Η στερεοχημική τους διάταξη σχετίζεται με τις φυσικοχημικές ιδιότητές τους καθώς και με φαινόμενα ισομερισμού που παρατηρούνται μεταξύ των σύνθετων ενώσεων και σχετίζονται με την θέση των συνδετών στην εσωτερική σφαίρα αλλά και με την κατανομή συνδετών στην εσωτερική και στην εξωτερική σφαίρα

The correct structure of FeCO5 is :

Ενδεικτικά αναφέρω την στερεοχημική δομή ουδετέρων συμπλόκων όπως το τερακαρβονικέλιο (άνω) με δομή τετραέδρου, 

 το πεντακαρβονυλικός σίδηρος [Fe(CO)5] (σίδηρος : [ Ar ] 3d6 4s2) το πεντακαρβονυλικό κοβάλτιο [Co(CO)5]  (κοβάλτιο:  [ Ar ] 3d7 4s2 και το   το πεντακαρβονυλικό όσμιο [Os(CO)5] σε δομή τριγωνικής διπυραμίδας 

το εξακαρβονυλικό βανάδιο [V(CO)6] (βανάδιο : [Ar]4s23d3

 ) το εξακαρβονυλικό χρώμιο [Cr(CO)6]  (χρώμιο: [ Ar ] 3d5 4s1

   και το   το εξακαρβονυλικό μολυβδένιο [Os(CO)6] σε δομή οκτάεδρου

 το οκτακαρβονύλιο του δικοβαλτίου  [Co2(CO)8] όπου ο άνθρακας του CO συνδέει άτομα μετάλλου (γέφυρα) 

  με δομή τριγωνικό χωρίς κατοπτρισμό σε ισομερισμό 

     διπυραμιδικού γεφυρωμένου ισομερούς

  το εξακαρβονυλικό βανάδιο  [V(CO)6]    το εξακαρβονυλικό χρώμιο [Cr(CO)6]    το εξακαρβονυλικό μολυβδένιο  [Co(CO)6με δομή οκταέδρου   κ.α.

 AΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ. 

ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΚΑΘΕ ΕΝΟΣ  ΣΥΝΔΕΤΗ ΜΕ ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΙΟΝ

Ο αριθμός συντονισμού είναι ο αριθμός των δεσμών που σχηματίζονται από το κεντρικό άτομο με συνδέτες.

Ανάλογα με τον  αριθμό συνδέσεων του κάθε  συνδέτη με το κεντρικό ιόν έχουμε:

Μονοδοντικοί συνδέτες που συνδέονται με μια σύνδεση με το κεντρικό ιόν , όπως μόρια Η2Ο, ΝΗ3, CO, NΟ  και ιόντα όπως CN-, F-, Cl-, OH- κ.α.  Εδώ ο αριθμός των συνδετών και ο αριθμός συντονισμού είναι ίδιοι.

Διοδικοί συνδέτες που συνδέονται με δύο άτομα με το κεντρικό ιόν (συμλεκτικός παράγοντας) όπως αμινοξικό ανιόν (H2N-CH2-COO-), οξαλικό ανιόν (ΟΟC-COO-2), ανθρακικό ιόν CO3-2, θειϊκό ιόν SO4-2, Θειοθειϊκό ιόν S2O3-2

Πολυοδοντικοί συνδέτες που προσκολλώνται με πολλά άτομα στο το κεντρικό ιόν όπως σύμπλοκα που περιέχουν πολλές ομάδες C-=N ή _COOH (αιθυλενοδιαμινοτετραοξικόοξύ ή EDTA 

 (HOOCCH22NCH2CH2N (CH2COOH)2 (Σύμπλοκο II, EDTA). Το σύμλοκο αυτό κάνει ενώσεις συντονισμού με μεταλλικά ιόντα και τα δεσμεύει σαν παράγοντας χηλικής σύμπλεξης.

Οι βιοχημικοί χρησιμοποιούν το EDTA για αδρανοποίηση των ενζύμων και οι γιατροί για θεραπεία μόλυνσης από σίδηρο και ασβέστιο (και γενικότερα βαρέα μέταλλα)

Επίσης σαν χηλικά σύμπλοκα, ταξινομούνται  τα πολυοδοντικά κυκλικά σύμπλοκα μη ηλεκτρολυτών που σχηματίζονται από μερικούς πολυοδοντικούς συνδέτες ταξινομούνται  π.χ. η αιμοσφαιρίνη

Η πορφίνη, η απλούστερη από τις πορφυρίνες, είναι ένας κυκλικός πολυοδοντικός συνδέτης που μπορεί να συνδεθεί σχεδόν με κάθε μέταλλο του περιοδικού πίνακα. Πορφυρίνες  στην αίμη συνδέονται με τον σίδηρο και στην χλωροφύλλη με το Μαγνήσιο

Αίμη - Βικιπαίδεια 

Οι σύνθετες ενώσεις χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό, ανίχνευση και διαχωρισμό μετάλλων. Μεγάλη είναι η συμμετοχή τους σε βιολογικά συστήματα (αναπνοή, οξειδώσεις, ενζυμική κατάλυση κ.α.)

 

ΙΣΟΜΕΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

Ισομερισμός: ικανότητα διαφορετικής αμοιβαίας διάταξης ατόμων  σε ενώσεις της ίδιας γενικής σύστασης. Ο ισομερισμός συνεπάγει και διαφορές στις φυσικές και χημικές ιδιότητες των ισομερών ενώσεων. 

Στις συνθετες ενώσεις ο συντονισμος διακρίνεται αρχικά

 α. σε συντονισμό που η σύνθεση της εσωτερικής σφαίρας παραμένει όπως και η δομή των συνθετών

Έχουμε όμως διαφορετική γεωμετρική κατανομή των συνδετών στο εσωτερικό όπως οκταεδρική δομή, επίπεδης πλατείας, τετράγωνης πυραμίδας.

Ακόμα μπορεί τα ισομερή ορισμένων σύνθετων ενώσεων να έχουν σχέση ειδώλου- αντικειμένου

β. είναι πιθανόν να υπάρξουν διαφορές στην σύνθεση της εσωτερικής σφαίρας και στην δομή των συνδετών

Διακρίνουμε τον υδατικό ισομερισμο: μόρια διαλύτη κατανέμονται διαφορετικά μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής σφαίρας με διαφορετικού τύπου χημικους δεσμούς, το οποίο δίνει και διαφορετικά χρώματα στα ισομερή αυτά. Παράδειγμα  στο ένυδρο χλωριούχο χρώμιο με δομή συμπλόκου οκτάεδρο αρχικά οι 6 θέσεις καταλαμβάνονται από 3 μόρια νερού και 3 ιοντα χλωρίου και μένουν 2 κενές θέσεις η ένωση έχει σκούρο πράσινο χρώμα  [CrCl3(H2O)3]⋅3H2O. Σταδιακά αντικαθιστανται  τα ιόντα χλωρίου (συνδέτες) από μόρια νερού  σε  [CrCl2(H2O)4]Cl⋅2H2O που εξακολουθεί να είναι σκούρο πράσινο και [CrCl(H2O)5]Cl2⋅H2Ο που είναι μπλε-πράσινο και τελικά [Cr(H2O)6]Cl2⋅ που είναι βιολετί

τον ισομερισμό ιονισμού με διαφορετική κατανομή φορτισμένων συνδετών μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής σφαίρας με αποτέλεσμα να παράγονται διαφορετικά ιόντα  σε ενώσεις με την ίδια στοιχειομετρική σύνθεση,  όπου υπάρχει είσης διαφορά στο χρώμα μεταξύ των ισομερών 

ισομερισμός συντονισμού με την μετάβαση συνδετών από έναν συμπλεκτικό παράγοντα σε άλλον

Ένα σύνθετο ιόν μπορεί να ανταλλάσει τα ενδοσφαιρικά ιόντα ή άλλα πρόσθετα.

Η ταχύτητα ανταλλαγής των συνδετών δεν είναι η ίδια για όλα τα σύμπλοκα και δίνεται από μια σταθερά κινητικής σταθερότητας και εξαρτάται από την ενέργεια σύνδεσης, κεντρικού ιόντος και συνδέτη

ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ. 

ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΣΥΜΠΛΟΚΟΥ

Οι σύνθετες ενώσεις που έχουν εξωτερική σφαίρα υφίστανται εύκολα

 διάσταση των συμπλόκων σε διαλύματα και τα εξωσφαιρικά ιόντα διαχωρίζονται πλήρως ενώ τα εσωτερικό σύνθετο ιόν είναι συνήθως χαμηλής διάστασης

[Cu(NH3)4]SO4 --> [Cu(NH3)4]+2    +  SO4-2  

K2(CoCl4] --> 2K+   +  [CoCl4]-2  .

Σε αντιδράσεις ανταλλαγής (αντικατάστασης) τα σύνθετα ιόντα περνούν από την μια ένωση στην άλλη, χωρίς να αλλάζουν την σύνδεσή τους

 

Οι σύμπλοκες ενώσεις (κεντρικό ιόν και συνδετες που αποτελούν την εσωτερική σφαίρα)  δεν υδρολύονται.

Χαρακτηριζονται ομως από  την θερμοχημική σταθερότητα του συμπλόκου που εξαρτάται από την ενέργεια σύνδεσης του κεντρικού ιόντος και των συνδετών

Σε ορισμένες περιπτώσεις διαχωρίζεται και το σύνθετο ιόν 

 [CoCl4]-2  --> Co+2    + 4Cl-    K=   [Co+2] [4Cl- ] /[CoCl4]-2

 

Oi συγκεντρώσεις είναι οι συγκεντρώσεις ισορροπίας ιόντων

 

ΜΕΣΟΜΕΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΑΡΒΟΝΥΛΙΩΝ
 Τα μεταλλικά καρβονύλια εμφανίζουν συντονισμό και σε αυτό οφείλεται η καταλυτική τους δράση 
Εικόνα αντίχειρα

 

 

ΔΉΜΗΤΡΑ ΣΠΑΝΟΎ    

ΠΗΓΕΣ

Μέταλλα μετάβασης και οι σύνθετες ενώσεις τους: επισκόπηση χαρακτηριστικών (yourknives.ru)

Στοιχεία μετάπτωσης - Βικιπαίδεια (wikipedia.org)

Μέταλλα μετάβασης και οι σύνθετες ενώσεις τους: επισκόπηση χαρακτηριστικών (yourknives.ru)

Σύνθετες συνδέσεις (booksite.ru)

Карбонильные комплексы - Wikiwand

Σύνθετες συνδέσεις - Wikiwand

https://byjus.com/question-answer/the-correct-structure-of-fe-co-5-is/

https://www.bing.com/images/search?view=detailV2&ccid=rier2q2S&id=843B0BEA2B15152FABEAC54F409DDA7C7

Η χημική ένωση του μήνα: Αιθυλενοδιαμινοτετραοξικό οξύ (EDTA)

Ιστορία της Χημείας Συντονισμού | Σύνθετες ενώσεις. Σχολικό βιβλίο

Βασικές Έννοιες και Ορισμοί | Σύνθετες ενώσεις. Σχολικό βιβλίο

   εικονα:Ο Λήμπιχ σε νεαρή ηλικία: λιθογραφία του 1843 από ζωγραφικό πίνακα του 1821