Οι λειτουργίες της ζωής των οργανισμών. Μεταβολικές πορείες για προκαρυωτικούς οργανισμούς και ευκαρυωτικούς μονογονικούς,

Δήμητρα Σπανού Χημικός, καθηγήτρια 1ου Γυμνασίου Δάφνης

 

υπό κατασκευή

 

Σημαντικές μεταβολικές οδοί για την λειτουργία του κυττάρου και που λαμβάνουν χώρα στους διάφορους τύπους των κυττάρων : Προκαρυωτικά και Ευκαρυωτικά, Αερόβια και Αναερόβια

 

ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (ΑΕΡΟΒΙΟΙ)

 

ΜΗΤΡΑ ΜΙΤΟΧΟΝΔΡΙΩΝ και ΔΙΑΜΕΜΒΡΑΝΙΑΚΟΣ ΧΩΡΟΣ

  1. Κυτταρική Αναπνοή

 α. Κύκλος του Κρεμπς  ή Κύκλος κιτρικού οξέος γίνεται στην ΝΗΤΡΑ ΤΩΝ ΜΙΤΟΧΟΝΔΡΙΩΝ: Από το CH3COCOOH παράγονται  1 μόριο GTP, 3  μόρια NADH, 1 μόριο FADH2  (Καταβολισμός)     

β. Οξειδωτική φωσφορυλίωση στην ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΤΩΝ ΜΙΤΟΧΟΝΔΡΙΩΝ: Από την αναγωγική ενέργεια τα NADH , FADH2  φωσφορυλιώνεται το ADP και συντίθεται ATP (Αναβολισμός)

 

  1. Διάσπαση τριγλυκεριδίων και λιπαρών οξέων στην ΜΗΤΡΑ ΤΩΝ ΜΙΤΟΧΟΝΔΡΙΩΝ (Καταβολισμός)

Τα λιπαρά οξέα αποικοδομούνται μέσω της β οξείδωσης και δίνουν ακετυλοσυνένζυμοΑ (CH3COCoA) NADH, FADH2 .

 

  1. Διάσπαση αμινοξέων των πρωτεϊνών   ( Καταβολισμός)

 

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΜΙΤΟΧΟΝΔΡΙΩΝ – ΔΙΑΜΕΜΒΡΑΝΙΑΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΜΙΤΟΧΟΝΔΡΙΩΝ

  1. Αναπνευστική Αλυσίδα ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΜΙΤΟΧΟΝΔΡΙΩΝ Σταδιακή Απόσπαση ενέργειας από τα ηλεκτρόνια ουσιών μέσω πρωτεϊνών της μεμβράνης των μιτοχονδρίων με τελικό αποδέκτη ηλεκτρονίων, το Οξυγόνο  (Καταβολισμός)

 

Οξειδωτική Φωσφορυλίωση  (Αναφέρθηκε πάνω) Αναβολική

 

 

 

ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (ΑΕΡΟΒΙΩΝ )

 

ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΩΝ ΑΕΡΟΒΙΩΝ

  1. Κύκλος του Κρεμπς    Γίνεται σε ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ

        (Καταβολισμός)

 

  1. Διάσπαση λιπαρών οξέων  στο ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Καταβολισμός)

 

  1. Διάσπαση πρωτεϊνών στο ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ  ( Καταβολισμός)

 

ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΑΕΡΟΒΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ

 

  1. Γλυκόλυση έως πυροστσφυλικό Αερόβιων και Αναερόβιων ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ (Καταβολισμός)

Διάσπαση της γλυκόζης που προέρχεται από τον καταβολισμό των υδατανθράκων. Παράγει πυροσταφυλικό οξύ (CH3COCOOH),  NADH, ATP

  1. Πορεία  φωσφορικών πεντοζών:  Αναβολισμος  Η γλυκ’οζη μπορεί να εισέλθει στην οδό των φωσφορικών πεντοζών (σύνθεση NADPH, απαραίτητο για σύνθεση λιπαρών οξέων και    5Ρ ριβόζη στο κυττόπλασμα)

 

ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΑΕΡΟΒΙΩΝ

  1. Γλυκονεογένεση: Στα ηπατικά κύτταρα και κύτταρα του φλοιού των νεφρών, το πυροσταφυλικό οξύ που παράγεται κατά τη γλυκόλυση, αλλά και το οξαλοξικό, η γλυκερόλη από τον καταβολισμό τριγλυκεριδίων, το γαλακτικό οξύ της γαλακτικής ζύμωσης και η 3φωσφορική γλυκεριναλδεϋδη μπορεί να δώσουν εκ νέου την γλυκόζη

 

  1. Παραγωγή λιπαρών οξέων και κετοσωμάτων : Σε υψηλές συγκεντρώσεις ΑΤΡ , Το πυροσταφυλικό οξύ που παράγεται κατά τη γλυκόλυση οδηγείται στην σύνθεση λιπαρών οξέων και κετοσωμάτων

 

ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ

  1. Γαλακτική ζύμωση, αιθανική ζύμωση Αναερόβιων Το πυροσταφυλικό οξύ που παράγεται κατά τη γλυκόλυση σε αναερόβιες συνθήκες, μετατρέπεται γαλακτικό οξύ ή αιθανόλη

 

  1. Αναπνευστική Αλυσίδα Αναερόβιων Καταβολισμός (σε έλλειψη οξυγόνου, τελικός αποδέκτης ηλεκτρονίων είναι NO3-  ή   SO4-2
  2.